مدیریت سود

قراردادهای آتی کالا

قرارداد آتی مس، ابزار جدید و جذاب بورس کالا

مس از جمله محصولاتی است که از بدو تاسیس بورس فلزات تهران و در ادامه بورس کالای ایران به طور ثابت و مستمر روی تابلوی معاملات می‌رود و به عبارت بهتر، این محصول از بازار نقد و فیزیکی مطلوبی در بورس کالا برخوردار است. همین موضوع باعث شد تا در روز ۲۹ آذر ماه معاملات آتی و گواهی سپرده مس کاتد در بورس کالا راه‌اندازی شود تا دو ابزار جذاب و مدرن در اختیار فعالان بازار این محصول و همچنین سرمایه‌گذاران قرار گیرد.

بررسی‌ها نشان می‌دهد هر محصولی که در بازار آتی بورس مورد معامله قرار می‌گیرد باید فاکتورهایی داشته باشد به طور مثال حجم تولید بالا، معاملات نقدی قوی و پویایی قیمت از جمله ملزومات یک کالا برای قرار گرفتن بر تابلوی بازار آتی بورس کالا است که مس همه این ویژگی‌ها را دارد. همچنین، قرارداد آتی مس از جذاب‌ترین قراردادهای دنیا به شمار می‌رود به نحوی که بیشترین حجم معاملات مس در بورس فلزات لندن انجام می‌شود و این بورس در حال حاضر یکی از بزرگ‌ترین مراجع قیمت‌گذاری جهانی فلزات است. در این بورس سه مشخصات قراردادی استاندارد برای مس وجود دارد که اندازه قرارداد در بازار فیزیکی و آتی ۲۵ تن در نظر گرفته شده است. البته برای مشتریان خرد نیز قراردادهای کوچکتر وجود دارد و در بورس کالای ایران نیز میزان هر قرارداد آتی مس، ۱۰۰ کیلوگرم و وجه تضمین ۱۵ درصد برای معاملات در نظر گرفته شده تا با جذابیت کافی، نقدینگی مناسبی به این بازار جذب شود.

نگاهی به معاملات مس در بازار فیزیکی

از ابتدای امسال تا ۱۷ بهمن ماه در گروه مس بازار فیزیکی بورس کالا، ۷۶۶ هزار و ۵۳۵ تن انواع مس (در قالب کاتد، مفتول، کم عیار ، بیلت و اسلب) عرضه شد که تقاضای ۲۵۵ هزار و ۶۶۰ تن برای آن شکل گرفت و در بازه زمانی مزبور ۱۸۹ هزار و ۳۳۵ تن انواع محصول مسی به ارزش بیش از ۸/ ۲۹ هزار میلیارد تومان در بستر بورس کالا فروخته شد. این در حالی است که در ۱۲ ماه سال گذشته بیش از یک میلیون تن انواع کالای مس عرضه شده بود و ۲۰۷ هزار و ۲۰۵ تن آن به ارزش بیش از ۲/ ۲۰ هزار میلیارد تومان مورد معامله قرار گرفت.

معاملات انواع محصول مس در بورس کالای ایران متاثر از عوامل مختلف مربوط به عرضه و تقاضای جهانی، داخلی و قیمت‌های جهانی بوده است. در بازه زمانی مورد بررسی (ابتدای فروردین تا ۱۷ بهمن ۱۴۰۰) سهم ارزشی سهم معامله‌های کاتد مس ۱۳۷ هزار و ۱۰۵ تن کالا به ارزش بیش از ۷/ ۲۹ هزار میلیارد تومان با قیمت پایانی میانگین موزون ۲۱۹ هزار و ۷/ ۴۴ تومان، مس مفتول و سیم و مفتول مسی بیش از ۱۱۱ میلیارد و ۸۶۱ میلیون تومان برای ۵۲۵ تن کالا با قیمت پایانی میانگین موزون ۲۱۶ هزار و ۳/ ۲۶۱ تومان، انواع مس کم عیار بیش از ۱۹ میلیارد و ۸۷۶ میلیون تومان برای ۵۲ هزار و ۵۰۰ تن کالا و اسلب مس نیز ۵ تن محصول به ارزش بیش از یک میلیارد و ۲۲۲ میلیون تومان با قیمت پایانی میانگین موزون ۲۴۴ هزار و ۲/ ۴۸۰ تومان بود.

معاملات آتی

توافقنامه ای است مبتنی بر خرید یا فروش دارایی مشخص در زمان معین در آینده، با قیمت مشخص. در این قرارداد خریدار متعهد می گردد کالای مورد نظر را در تاریخ تعیین شده تحویل گرفته و مبلغ مشخصی را بابت هر واحد از آن پرداخت نماید و فروشنده نیز متعهد میگردد درتاریخ موردنظر درازای دریافت وجه مشخصی کالای مورد نظر را تحویل نماید. برای جلوگیری از امتناع طرفین از انجام قرارداد، طرفین به صورت شرط ضمن عقد متعهد می شوند مبلغی را به عنوان وجه تضمین نزد اتاق پایاپای بگذارند و متعهد می شوند متناسب با تغییرات قیمت آتی، وجه تضمین را تعدیل قراردادهای آتی کالا کنند و اتاق پایاپای از طرف آنان وکالت دارد متناسب با تغییرات قیمت، بخشی از وجه تضمین هریک از طرفین را به عنوان اباحه تصرف در اختیار دیگری قرار دهد و او حق استفاده از آن را خواهد داشت تا در سررسید باهم تسویه کنند. هم اکنون زعفران رشته ای بریده ممتاز نگین ،زعفران رشته ای پوشال درجه یک ، زیره سبز و پسته فندقی داراییهای پایه پذیرفته شده به عنوان دارایی پایه قراردادهای آتی بورس کالا می باشد.

مهمترین مزایای قراردادهای آتی

گواهی سپرده کالایی

گواهی سپرده کالایی اوراق بهاداری است که نشان دهنده مالکیت دارنده ی آن بر مقدار معینی کالاست و پشتوانه آن قبض انبار استانداری است که توسط انبارهای موردتایید بورس صادر می گردد از کاربردهای مهم قبوض انبار در تامین مالی، ابزار تحویل در قراردهای آتی می باشد.

تمام اشخاص حقیقی و حقوقی که کد معاملات اوراق بهادار دارند، می‌توانند اقدام به معامله گواهی قراردادهای آتی کالا سپرده کالایی هر کالایی نمایند. برای تحویل گرفتن کالا از انبار ( در صورت داشتن گواهی سپرده در کد بورسی و پرتفوی سپرده گذاری ) باید مدارک لازم شامل معرفی نامه برای انبار از کارگزاری دریافت شود و با ارائه مدارک به انبار و واریز هزینه های انباردار کالا به خریدار تحویل داده می شود.در حال حاضرگواهی سپرده های سکه طلا ، زعفران نگین و پوشال ، زیره سبز ،پسته و اخیرا کشمش در بورس کالا معامله میشود .

اختیار معامله (Option)

اوراق بهاداری است که به موجب آن فروشنده اوراق متعهد می شود در صورت درخواست خریدار، تعداد مشخصی از دارایی پایه را به قیمت اعمال ( قیمتی که هنگام بستن قرارداد تعیین شده است) معامله کند. خریدار اوراق می تواند در زمان یا زمان های معینی در آینده طبق قرارداد، معامله را انجام دهد. فروشنده ی اوراق اختیار معامله در قبال این تعهد، مبلغ معینی از خریدار اوراق دریافت می کند. برای جلوگیری از امتناع فروشنده اوراق از انجام قرارداد، فروشنده ضمن عقد قرارداد متعهد می شود مبلغی را به عنوان وجه تضمین نزد کارگزار بورس یا اتاق پایاپای قرار دهد و متناسب با تغییرات قیمت اوراق اختیار معامله، آن را تعدیل کند. هر یک از خریدار و فروشنده می توانند در مقابل مبلغی معین، اختیار یا تعهد خود را به شخص ثالثی واگذار کنندکه وی جایگزین آنها خواهد بود.

از مزایای قراردادهای اختیار معامله اهرمی بودن، کاهش ریسک سرمایه گذاری، متنوع سازی سبد سرمایه گذاری می باشد.

نوعی از صندوق های سرمایه گذاری می باشند که در کالاهای خاص سرمایه گذاری می کنند . سرمایه گذاری در این صندوق ها امکان بهره بردن از بازدهی همانند یک دارایی یا شاخص خاص را فراهم میکند. در حال حاضر چهار صندوق کالایی با دارایی پایه راه اندازی شده است و همانند سهام بصورت سیستم عرضه و تقاضا قابل معامله می باشند نمادهای این صندوق ها شامل طلا، عیار، گوهر و زر می باشد و از ساعات 12:30 الی 15:00 قابلیت معامله دارد. وجود بازار ثانویه شفاف، داشتن پشتوانه قوی، امکان جذب سرمایه های خرد و نیز کاهش هزینه ها از مزایای سرمایه گذاری در این صندوق ها می باشد.

قرارداد آتی و انواع آن در بورس ایران/بازار آتی چه کاربردی دارد؟

قرارداد آتی (پیمان آتی) ، قراردادی دو طرفه است که بر اساس آن، خریدار و فروشنده تعهد می دهند دارایی ثابت قرارداد را به قیمت مشخص و در تاریخ معینی در آینده معامله کنند.

قرارداد آتی و انواع آن در بورس ایران/بازار آتی چه کاربردی دارد؟

به گزارش پایگاه خبری بااقتصاد، قرارداد آتی نوعی اوراق مالی است که در قراردادهای آتی کالا بازار سرمایه می توان آن را به عنوان اوراق مالی معامله کرد. در قرارداد آتی خریدار و فروشنده متعهد می شوند که در یک تاریخ مشخص با مبلغ تعیین شده در قرارداد دارایی ثابتی را خرید و فروش کنند یعنی فروشنده تعهد می دهد که در یک تاریخ معین میزان دارایی ثابت تعیین شده ای را در ازای مبلغ مشخص شده ای به خریدار بفروشد و خریدار همچنین نیز تعهد می دهد که مبلغ ذکر شده در قرارداد را در تاریخ مشخص شده به فروشنده پرداخت کند.

قرارداد آتی یکی از ابزار های مشتقه است یعنی این نوع از قرارداد همانند قرارداد اختیار معامله ارزش مستقلی ندارد و برای تعیین ارزش آن وابسته به موارد دیگری است.

یکی از مهمترین مشخصه های بازار آتی که در آن قرارداد آتی بسته و معامله می شود دوطرفه بودن بازار است یعنی خریدار و فروشنده می توانند هم از بالا رفتن قیمت سود کنند و هم از افت قیمت‌‌ها. در واقع دو طرفه بودن بازار باعث می شود تا با تحلیل درست درباره روند بازار به دور از شرایط اقتصادی از بالا یا پایین آمدن قیمت ها سود کسب کنید.

قرارداد آتی در بورس ایران به 2 دسته تقسیم می شود:

قرارداد آتی کالا

قرارداد آتی سبد سهام(شاخص)

قرارداد آتی کالا

قرارداد آتی کالا از آذرماه سال 87 وارد بازار بورس ایران شد و اولین قرارداد اتی معامله شده مربوط به سکه تمام بهار آزادی در بورس کالا بود، بعد از اولین قرارداد آتی کالای معامله شده در بورس کالا، این قرارداد روی کالاهای پایه ای دیگر هم مانند کاتد مس، کنجاله سویا، زیره، نگین زعفران، سکه طلا، شمش طلا و . صورت گرفت.

قرارداد آتی کالا در واقع نوعی قرارداد مشتقه است که بر اساس آن فروشنده تعهد می دهد در ازای دریافت مبلغ معین در تاریخ ذکر شده در قرارداد، کالایی را به خریدار بفروشد.

گفتنی است در شهریور 97 بورس کالا با قراردادهای آتی کالا انتشار اطلاعیه ای برای جلوگیری از متضرر شدن فعالان واقعی بازار سکه، از توقف معاملات آتی سکه طلای بهار آزادی و بسته شدن همه نمادهای معاملاتی این کالا خبر داد.

قرارداد آتی سبد سهام(شاخص)

قرارداد آتی سبد سهام(آتی شاخص) نوعی قرارداد آتی دوطرفه است که در آن خریدار و فروشنده متعهد می شوند سهام پایه مشخص شده در قرارداد را به قیمت مشخص و در تاریخ معینی در آینده معامله کنند. این قرارداد برای سهام یا شاخص های مشخص بسته می شود.اولین قرارداد آتی سهام در بازار سرمایه ایران در سال 97 انجام شد و امروز نمادهایی که در این بازار معامله می شوند جسی (آتی شاخص ۳۰ شرکت بزرگ)، جبانک (آتی شاخص بانک ها)، جنفت (آتی شاخص فرآورده نفتی) و …است.

مزایای قرارداد آتی

استقبال سرمایه گذاران و فعالان بازار سرمایه از بازار آتی باعث شد مزایایی برای این بازار تعیین شود:

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو به دکمه بالا